Економија
„ПРОИЗВЕДЕНО ВО ЕВРОПА“ - лидерите на ЕУ ќе бараат „одлучувачки мерки“ за економското заостанување зад Кина и САД
11.02.2026
Лидерите на Европската Унија ќе се соберат во Белгија во четврток за да разговараат за тоа како ЕУ може економски да се спротивстави на глобалните ривали како Кина и сè понепредвидливиот сојузник, САД, во време кога меѓународниот поредок базиран на правила покажува знаци на слабеење.
Економскиот раст на ЕУ заостанува зад оној на американската економија веќе две децении, додека ЕУ особено заостанува во продуктивноста и иновациите, особено во области како што е вештачката интелигенција.
ЕУ е под зголемен притисок да го зголеми економскиот капацитет за финансирање на енергетската транзиција, дигитализацијата и зајакнувањето на одбраната, особено во светлината на зголемените тензии со Русија. Затоа европските лидери сè повеќе веруваат дека е момент за одлучувачки мерки.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, организира неформален состанок на лидерите во замокот Алден Бизен од 16 век, каде што ќе разговараат за можни решенија за зајакнување на конкурентноста. На состанокот беа поканети поранешните италијански премиери Марио Драги и Енрико Лета, кои во 2024 година изработија важни извештаи за конкурентноста на ЕУ и функционирањето на единствениот пазар.
Сепак, некои аналитичари изразуваат сомнеж дека овој состанок ќе донесе конкретни резултати, оценувајќи дека постои ризик сè да заврши само со политичка декларација без суштински промени.
Извештајот на Драги, поранешен претседател на Европската централна банка, стана основа за серија предлози на Европската комисија поврзани со финансирањето, одбраната и дерегулацијата. Сепак, според проценките на истражувачките организации, само околу 15 проценти од неговите препораки беа спроведени до јануари, додека дополнителни 24 проценти беа делумно спроведени, што покажува бавен напредок.
Лета верува дека напредокот во зајакнувањето на единствениот пазар е делумен, но недоволен, и нагласува дека ЕУ мора да ја заврши изградбата на енергетската унија, дигиталната унија и единствениот пазар на капитал, што би овозможило поголеми инвестиции во компании и инфраструктура. Тој предлага ЕУ да постави рок до 2028 година за завршување на единствениот пазар, оценувајќи дека ова е клучен одговор на притисокот од САД, Кина и Русија.
Францускиот претседател Емануел Макрон повика на поголемо заедничко задолжување за да може ЕУ да финансира големи инвестиции и да ја намали доминацијата на доларот. Франција, исто така, промовира стратегија „Произведено во Европа“, што би значело дека производите финансирани со јавни пари мора да содржат одреден процент европски компоненти.
Оваа идеја предизвикува поделби меѓу членките на ЕУ. Германија го смета растот на продуктивноста за приоритет, а не за ново задолжување, и се залага за трговски договори, како оној со јужноамериканскиот блок Меркосур, на кој Франција се спротивставува поради интересите на своите земјоделци, пренесува Бизнис.рс.
Фото Економија и бизнис