Бизнис
Ацевски: Подготвеноста на Република Северна Македонија за имплементација на Целите за одржлив развој до 2030 година
Компаниите и целите за одржлив развој: трасирање на патот кон иднината
Економија и бизнис | печатено издание | 01 септември 2024г.
Максим Ацевски | Главен државен ревизор
Одржливиот развој, како глобален концепт, претставува предизвик со кој се соочува секој човек, секоја држава и светот воопшто, со цел континуиран напредок и одржлив развој за сегашните без да се загрози иднината на генерациите кои доаѓаат.
Агендата 2030, поддржана од 193 земји и усвоена од Генералното собрание на ОН во септември 2015 година, со 17 цели, 169 таргети и 231 глобален индикатор претставува аспиративен водич за иднината и е препознатлива по мотото „Трансформирање на нашиот свет“ кое е универзално и применливо за сите држави без разлика на нивниот развоен статус.
Со оглед на временската рамка за имплементација на Агендата 2030, од која половина време е веќе поминато, како и предизвиците со кои се соочуваат земјите во спроведувањето, од клучно значење во наредниов период е оценката и следењето на напредокот и подготвеноста на владите за спроведување на ЦОР. Во таа насока, согласно Годишната програма за работа на Државниот завод за ревизија за 2023 година, извршивме ревизија на успешност на тема „Подготвеноста на Република Северна Македонија за имплементација на Целите за одржлив развој до 2030 година“ како паралелна ревизија со Република Србија со цел да се оцени дали Владата на Република Северна Македонија и институциите се подготвени да ја спроведат Агендата 2030.
Врз основа на спроведената ревизија заклучивме дека и покрај добро воспоставената стратешка и институционална рамка за спроведување на обврските од Агендата 2030, поради одредени слабости во: структурата на управување, административните капацитети, комуникацијата и информирањето, финансирањето и системот за мониторинг, институциите и органите на Република Северна Македонија делумно се подготвени за спроведување на Целите за одржлив развој до 2030 година.
Имајќи предвид дека Националната стратегија за одржлив развој (НСОР) не е во целост приспособена на Агендата 2030, во фаза на донесување е национална развојна стратегија за период од 20 години, а секторските стратешки документи главно ги рефлектираат насоките и принципите предвидени со ЦОР така што усогласеноста на стратешкото планирање на развојот со ЦОР е на ниво од 83 %, односно 95 % доколку се земе предвид и имплементацијата на 55 ратификувани меѓународни конвенции. Но, на воспоставената организациска и имплементациска рамка за постигнување на одржливиот развој ѝ недостасуваат тела за поддршка и процедури со јасно дефинирани надлежности и одговорности, отсуствува редовна институционална комуникација и координација што ги поврзува различните нивоа на владини активности во насока на интеграција на меѓусекторските политики. Отсуствуваат и ефикасни канали за комуникација и информирање со цел вклученост на засегнатите страни и подигање на јавната свест.
Расположливите средства наменети согласно Стратегијата не се во целост искористени, а институциите располагаат со ограничени капацитети за целосна координација и за извршување на националните политики и приоритети. Постојниот начин на буџетирање не дава јасна слика за тоа колку од планираните и реализирани буџетски средства се насочени во функција на остварување на ЦОР и не овозможува ефикасно следење на резултатите од финансираните активности.
Врз основа на заклучоците од спроведените ревизии на Државниот завод за ревизија на Република Северна Македонија и на Државната ревизорска институција на Република Србија ја дадовме следнава главна порака:
„Република Северна Македонија и Република Србија ги исполнија основните предуслови и постигнаа одреден напредок во спроведувањето на Агендата 2030 во периодот од 2015 до 2022 година. Сепак, на половина пат од планираниот период за спроведување на Агендата 2030, и покрај постигнатиот напредок, некои важни процеси сè уште не се завршени. Со оглед на тоа што имплементацијата на ЦОР е долгорочен процес, неопходно е нивно постојано следење и унапредување, што е и целта на овие ревизии на успешност.“