Францускиот долг повторно стана еден од најголемите извори на нервоза на европските финансиски пазари, додека зголемувањето на приносите на државните обврзници и слабеењето на еврото го поставуваат прашањето дали проблемот од Париз може да се прошири на остатокот од еврозоната.
Приносот на 10-годишните француски државни обврзници во петокот се приближи до пет проценти, највисоко ниво во повеќе од две децении, додека јазот помеѓу француските и германските 10-годишни обврзници се прошири на нивоа што не се видени од долговичката криза во еврозоната на почетокот на минатата деценија.
Во понеделник, притисокот продолжи, а францускиот десетгодишен принос се движеше околу 4,9 проценти.
Последиците повеќе не се гледаат само на францускиот пазар. Во понеделник, еврото падна на најниско ниво во однос на доларот во последните 17 месеци, а инвеститорите повторно почнуваат да поставуваат прашање кое е речиси заборавено со години: дали фискалниот проблем на една голема членка повторно може да стане проблем на целата еврозона?
Следната година, Франција ќе мора да издаде рекордни 340 милијарди евра среднорочни и долгорочни државни обврзници на пазарот, 30 милијарди повеќе од оваа година.
Вкупните потреби за финансирање на државата се проценуваат на речиси 340 милијарди евра, а обврските за рефинансирање на претходно издаден долг исто така силно растат.
Агенцијата за управување со француската влада очекува дека само трошоците за камата ќе достигнат 72,9 милијарди евра во 2027 година, по 62,6 милијарди оваа година.
Просечниот принос на француските среднорочни и долгорочни обврзници издадени оваа година веќе се искачи на 3,55 проценти, од 3,14 проценти минатата година.
Со други зборови, Франција мора истовремено да издава сè повеќе и повеќе долг и да плаќа сè поголема цена за него.
Дел од проблемот е последица на доспевањето на обврзниците издадени за време на пандемијата и енергетската криза. Само поради поголемиот обем на доспевање, потребата за финансирање следната година ќе се зголеми за 19,4 милијарди евра.
Многу поголем проблем од едногодишната програма за задолжување е насоката во која се движат француските јавни финансии.
Европската комисија очекува францускиот јавен долг да се зголеми од 115,6 проценти од БДП во 2025 година на 118,1 процент оваа година и да надмине 120 проценти од БДП во 2027 година.
Во исто време, буџетскиот дефицит треба да остане на високи 5,1 процент од БДП оваа година. Без нови мерки, Комисијата очекуваше тој да се зголеми на 5,7 проценти во 2027 година.
Француската влада сега се обидува да ја промени таа траекторија. Во предлогот за буџетот за 2027 година, таа постави цел за дефицит од пет проценти од БДП, но политичката изводливост на потребните намалувања е една од главните причини зошто инвеститорите стануваат нервозни.
Во исто време, Франција нема силен економски раст што едноставно би го зголемил нејзиниот долг. Европската комисија очекува раст на БДП од само 0,8 проценти за оваа година и 1,1 процент за следната.
Франција е втора по големина економија во Еврозоната, има голем и ликвиден пазар на државни обврзници и не се соочува со непосреден проблем со финансирање.
Француската агенција за долгови наведува дека до крајот на септември, 85 проценти од овогодишната програма за финансирање веќе биле имплементирани, а побарувачката на инвеститорите за среднорочни и долгорочни емисии оваа година била околу два и пол пати поголема од понудените количини.
Значи, Франција во моментов нема проблем да најде купувачи за својот долг. Проблемот е цената по која ќе го продадат ако довербата продолжи да се влошува.
Друга голема разлика во споредба со 2011 година е што Европската централна банка (ЕЦБ) денес има инструменти со кои може да интервенира ако растот на приносот на поединечна членка почне да го загрозува преносот на заедничката монетарна политика.
Но, интервенцијата на ЕЦБ во случајот со Франција би била политички и економски чувствителна. Централната банка мора да направи разлика помеѓу неоправданата фрагментација на пазарот и растот на приносот што е последица на реалните фискални проблеми на поединечна земја.
ЕЦБ проценува дека вкупниот буџетски дефицит на Еврозоната ќе се зголеми од 2,9 проценти од БДП минатата година на 3,6 проценти оваа година и ќе достигне 3,7 проценти во 2027 година.
Во исто време, јавниот долг на Еврозоната треба да се зголеми на 90 проценти од БДП до 2028 година.
Една од причините е зголемената државна потрошувачка за одбрана, енергетска безбедност и инфраструктура, но и зголемената цена на каматата, пренесесуваат Независне.
Фото Економија и бизнис
