Економија
ЕВРОПА ИМА АЛТЕРНАТИВНИ РУТИ ЗА ТРАНСПОРТ НА НАФТАТА, но голем број европски земји зависат од увозот или преработката на нафта што минува низ Ормускиот теснец
05.03.2026
Голем број европски земји, вклучувајќи ги Италија, Шпанија, Грција, Полска и Белгија, до одреден степен зависат од увозот или преработката на нафта што минува низ Ормускиот теснец.
Аналитичарите проценуваат дека нарушувањата би можеле да траат уште три до четири недели, што значи дека цените ќе останат под притисок. Во моментов, според проценките на пазарните експерти, во цената на нафтата е вклучен дополнителен „додаток за ризик“ од околу 15 долари за барел.
Според податоците на Европската Унија, најголемите добавувачи на нафта во ЕУ се Норвешка (14,6 проценти), Соединетите Американски Држави (14,5 проценти) и Казахстан (12,2 проценти). Сепак, дел од увозот доаѓа и од земјите од Заливот. Саудиска Арабија учествуваше со 6,8 проценти од вкупниот увоз на ЕУ во првите девет месеци од 2025 година.
Европската комисија свика итен состанок на технички експерти за да ги разгледа последиците од новиот енергетски шок, во време кога Унијата веќе се бори со високите цени на електричната енергија и се обидува да ја зајакне својата индустриска конкурентност.
Експертите наведуваат дека постојат одредени алтернативни рути, но ниту една од нив не може целосно да го замени капацитетот на Ормускиот теснец, низ кој дневно минуваат околу 20 милиони барели нафта.
Една опција е саудискиот гасовод Исток-Запад, кој може да транспортира до пет милиони барели дневно до Црвеното Море, со можност за привремено зголемување на капацитетот. Друга алтернатива е нафтовод во Обединетите Арапски Емирати што го заобиколува теснецот, но неговиот капацитет е многу помал.
Дополнителна опција за дел од пратките е пренасочувањето на танкерите околу ’Ртот Добра Надеж во Африка, што значително го зголемува времето на транспорт и ги зголемува трошоците.
Во меѓувреме, бродовите минуваат низ морскиот теснец сè помалку, а осигурителните компании го откажуваат покритието за воен ризик, што дополнително ја комплицира ситуацијата, пишува Еуроњуз.
Европа се потпира повеќе на производството од Северното Море, особено од Норвешка и Обединетото Кралство, како и на испораките од САД и Западна Африка, вклучувајќи ги Нигерија и Ангола.
Северна Африка, особено Алжир и Либија, е логистички близок извор за јужна Европа, но политичката нестабилност во регионот, особено во Либија, носи дополнителни ризици.
Аналитичарите предупредуваат дека сегашната криза уште еднаш покажува колку е ранлива Европа поради зависноста од фосилни горива и геополитичките тензии на Блискиот Исток.
Иако не постои закана од недостиг на нафта, порастот на цените на енергијата многу брзо би можел да се прелее врз цените на горивото, транспортот и храната, што дополнително би ги оптоварило граѓаните низ цела Европа, пренесува Радио Сараево.
Фото Економија и бизнис