Бизнис

ПАРАДОКСОТ НА СРПСКАТА АГРАРНА ПОЛИТИКА: ПРОТЕСТИ НА ЗЕМЈОДЕЛЦИТЕ ВО ГОДИНИТЕ СО НАЈВИСОК АГРАРЕН БУЏЕТ, сепак бројот на земјоделски фарми е намален за 10 проценти

Во последните години, Србија бележи рекордни буџетски средства за земјоделството, но сите податоци укажуваат дека овој сектор се соочува со сериозни предизвици кои бараат системски и професионални решенија, а не привремени мерки за гаснење пожари.

Иако Србија некогаш се сметаше за земјоделска земја, земја на селани и сточари, тоа не е случај долго време, барем не до таа мера, а негативниот тренд продолжува од година во година, пишува во анализата на Данас.

Србија минатата година имаше рекорден буџет за земјоделство, кој изнесуваше дури 7,5 проценти од вкупниот државен буџет. За земјоделството оваа година се одвоени  7,1 процент од буџетот.

Кога ќе се земат предвид овие бројки, се поставува прашањето како српското земјоделство назадува и покрај толку многу средства. Експертите во оваа област со години нагласуваат дека се потребни системски решенија и долгорочен план за развој на земјоделството, наместо итни решенија и „гаснење пожари“.

Во моментов, производителите на млеко ги блокираат улиците и истураат тони млеко поради вишоци на пазарот, суспензии на откупот или ниски цени на откуп, но и прекумерен и неконтролиран увоз. На протестите им се придружија и други сточари, како и производители на зеленчук.

Земјоделците со години укажуваат на проблеми со распределбата, како и на доцнењето во исплатата на субвенциите. Тие бараат помош со кредити, укинување на акцизата за горивата и помош за санирање на последиците од сушата. Покрај тоа, тие укажуваат на картелското однесување на компаниите и ароганцијата на трговските синџири и на бројни други проблеми.

Покрај тоа, растечкиот непријател на земјоделското производство се и климатските промени, па затоа е потребно да се надминат последиците од мразови, бури, град и суши за воопшто да се добие производ. Дополнително, во претходниот период, добиточниот фонд беше оштетен од африканската чума, поради што илјадници свињи беа еутанизирани.

Во Србија, последниот попис на земјоделството е спроведен во 2023 година. Според тие податоци, бројот на земјоделски фарми се намалил за 10 проценти во споредба со 2018 година, објавија од Републичкиот завод за статистика (РЗС).

Загрижувачки е што просечната возраст на носителот  на семејна фарма е 60 години.

Овие податоци доволно укажуваат дека селото не е привлечно за младите, а со сите проблеми наведени погоре, се чини дека овој тренд ќе продолжи.

Кога станува збор за бројот на добиток, според последниот попис во Србија имало 725.408 говеда, 2.263.705 свињи, 1.702.682 овци, 149.558 кози, 22.022.439 живина и 1.261.323 пчелни семејства.

Во споредба со 2018 година, бројот на свињи во Србија е намален за 30,7 проценти, а во споредба со 2012 година, кога беше спроведен претходниот попис, бројот на свињи е намален за 33 проценти. Речиси сите категории бележат пад - бројот на кози е намален за 31,5 проценти од 2018 година до последниот попис. Потоа, бројот на говеда е намален за 17,7 проценти, односно повеќе од 20 проценти од 2012 година.

Намалување од пет проценти во споредба со 2012 година е забележано и кај живината, а кај овците изнесува 5,4 проценти.

Бројот на говеда на 1 декември 2025 година изнесувал 698.871, што значи дека бројот на говеда се намалил за над 26.000 во споредба со резултатите од пописот од 2023 година. Бројот на овци се намалил за речиси 19.000, додека бројот на живина се намалил за повеќе од седум милиони.

Од друга страна, бројот на свињи во Србија се зголемил за над 140.000 во споредба со резултатите од пописот, бидејќи нивниот број на 1 декември минатата година изнесувал 2.403.991.

Кога станува збор за житарки, последниот попис покажа дека пченката и пченицата сочинувале дури 90 проценти од посеаните култури, пишува Данас.


Фото Економија и бизнис

 

ПРЕПОРАЧАНО