По нападот на САД и Израел врз Иран Ормуската Теснина и поморската блокада, протокот на милиони тони нафта е запрен, а нема дел од светот што не ги почувствувал последиците. Кој ги контролира седумте светски теснеци и зошто тие се „тесни грла“ на глобалната економска и воена моќ?
Иако формалното управување со Ормуската Теснина е поделено меѓу Иран и Оман, ситуацијата на терен покажува дека овој теснец што го поврзува Персискиот Залив со Оманскиот Залив и Арапското Море е контролиран од Иран.
Околу 20 проценти од светската трговија поминува низ овој залив, а поради моменталната криза, сообраќајот на нафта низ овој теснец драстично се намали. Иран воведе блокада, додека САД возвратија со контрамерки, што доведе до најголем скок на цените на нафтата за половина век.
Токму затоа вториот теснец Баб ел Мандеб, кој го одделува Арапскиот Полуостров од Африка, добива на значење, а повеќе од 20.000 бродови минуваат низ овој теснец годишно. Денес, теснецот е контролиран од заедничката администрација на Еритреја, Јемен и Џибути, со постојано присуство на воени големи сили како Кина, Америка и Франција.
Гибралтар – теснец кој е воден пат и го поврзува Атлантскиот Океан со Средоземното Море, ја одделува Африка од Европа и е заеднички контролиран од Шпанија и Мароко, нејзините северни и јужни делови, со северниот стратешки врв надгледуван од Обединетото Кралство, кое всушност го надгледува Гибралтар, додека автономниот град и енклава Сеута е контролиран од Шпанија.
Малајскиот теснец е најкратката рута што го поврзува Индискиот Океан со Јужнокинеското Море. Повеќе од 90.000 бродови минуваат низ овој премин, што всушност сочинува четвртина од светската трговија. Денес, суверенитетот го делат Малезија, Индонезија и Сингапур, со заедничка контрола и борба против современото пиратство.
Оној кој го контролира Босфорот го контролира целиот свет и владее со светот. Тоа го рекол царот Јустинијан, но тоа е сè уште популарна атракција денес и еден од најкратките патишта што ја поврзува Европа со Азија. Ги дели Црното Море и Мраморното Море, а овој пат е и воден пат што е важен за повеќето бродови. Сообраќајот е три пати погуст таму отколку на Суец.
Тајванскиот теснец го одделува островот Тајван од Кина, ги дели Источното и Јужното Кинеско Море и денес претставува линија на поделба помеѓу Пекинг и Америка, а се вели дека оној што го контролира овој теснец всушност доминира со целиот Западен Пацифик.
Магелановиот теснец, еден од седумте водечки светски премини. Шпанија и Чиле се бореа за неговиот суверенитет, а Чиле го побара во средината на 19 век, пренесува Еуроњуз Србија.
Фото Економија и бизнис
