Домаќинствата во Европската Унија во просек плаќале помалку за електрична енергија и гас во првата половина од 2026 година отколку една година претходно. Но, зголемувањето на цените на големо на енергијата веќе се одразува на пазарите низ Европа, а експертите предупредуваат дека повисоки сметки би можеле да се појават кон крајот на оваа година, а особено на почетокот на 2027 година. Разликите меѓу земјите се големи, додека електричната енергија во Ирска е повеќе од три пати поскапа отколку во Унгарија, Романија е на чело кога цените се прилагодуваат според куповната моќ на населението.
Податоците на Евростат покажуваат дека разликите во цените на електричната енергија меѓу европските земји се значајни. Меѓу 38-те земји за кои постојат податоци, во првата половина од 2026 година, домаќинствата плаќале од 6,6 евра во Турција до 38,7 евра во Ирска за 100 киловат-часови електрична енергија.
Во рамките на ЕУ, најниската цена е забележана во Унгарија и изнесувала 11,4 евра, додека просекот во Унијата бил 28,3 евра за 100 киловат-часови.
По Ирска, најскапа електрична енергија во евра имаа Германија (36,2 евра), Белгија (35,8), Австрија (32,6), Италија (31,4) и Шведска (30,6 евра). Цените беа пониски од просекот на ЕУ во Шпанија, каде што 100 киловат-часови чинат 25,1 евра, и во Франција, со 24,9 евра.
Споредувањето на цените во евра не покажува целосно колку енергетските производи ги оптоваруваат буџетите на домаќинствата во различни земји. Кога ќе се земат предвид разликите во локалното ниво на цени и куповната моќ на населението, сликата се менува.
Според стандардот на куповна моќ (PPS), електричната енергија беше најскапа во Романија, каде што 100 киловат-часови чинеа 46,9 PPS. По нив следуваат Полска со 41,1 и Чешка со 34,3 PPS. На другиот крај од листата беше Исланд со 12,6 PPS, а меѓу земјите со најниски цени беа Турција (13,5), Малта (13,8), Унгарија (14,7) и Норвешка (15,0 PPS).
Меѓу четирите најголеми економии на ЕУ, Италија имаше највисок сооднос цена-куповна моќ (32,8 PPS), веднаш пред Германија (32,4). Со 28 PPS, Шпанија беше блиску до просекот на ЕУ од 28,4, додека Франција имаше пониска цена од 23,3 PPS.
Цените на електричната енергија за домаќинствата во ЕУ паднаа во просек за 2,2 проценти во споредба со втората половина од 2025 година.
Сепак, во некои земји е забележано значително зголемување на цените. Во Финска, цените се зголемија за 19,5 проценти, во Турција за 11,2 проценти, додека Полска и Литванија забележаа раст од по 10,6 проценти. Во Шведска, цената на електричната енергија се зголеми за 10,4 проценти.
Најголем пад е забележан во Данска, каде што цените се намалија за 28,2 проценти, и во Луксембург, со пад од 24,1 процент. Во Италија, цената на електричната енергија се зголеми за 5,9 проценти, додека во Германија се намали за 6,5 проценти, во Шпанија за шест проценти, а во Франција за три проценти.
Во споредба со првата половина од 2025 година, просечната цена на електричната енергија во ЕУ беше пониска за 1,6 проценти. Сепак, Романија забележа раст од 51,9 проценти, Турција за 35 проценти, Ирска за 19,8 проценти и Финска за 18,4 проценти.
Во сите четири најголеми економии на ЕУ, цените беа пониски отколку претходната година: во Франција за седум проценти, Германија за 5,7 проценти, Италија за 4,5 проценти и Шпанија за 3,9 проценти.
Кога станува збор за природен гас, меѓу 29-те европски земји за кои се достапни податоци, цените за домаќинствата, вклучувајќи ги даноците, се движеа од 1,6 евра за 100 киловат-часови во Грузија до 22 евра во Шведска.
Унгарија имаше најниска цена во ЕУ, од 3,3 евра, додека просекот во ЕУ беше 11 евра за 100 киловат-часови. По Шведска, најскап гас имаа Холандија (16,2 евра), Франција (13,5), Португалија (12,6) и Австрија (12,4 евра).
Цените беа над просекот на ЕУ во Германија, каде што 100 киловат-часови чинеа 11,6 евра, и во Италија со 11,4 евра. Во Шпанија, цената беше пониска и изнесуваше 7,9 евра. А кај гасот, рангирањето се менува кога се зема предвид куповната моќ. Цените се движеа од 4,3 PPS за 100 киловат-часови во Унгарија до 20,8 PPS во Македонија.
Иако Македонија, со цена од 10,8 евра, беше под просекот на ЕУ кога износите се земаат во евра, по прилагодувањето на цената на локално ниво, таа беше на врвот на листата. Меѓу земјите со највисоки цени според куповната моќ беа Шведска (17,7 PPS), Португалија (15,0) и Холандија (13,8).
По Унгарија, најниски цени се забележани во Турција (5,0 PPS), Луксембург (6,6) и Хрватска (6,8).
Цените на гасот за домаќинствата во ЕУ се намалија во просек за 10,2 проценти во споредба со втората половина од 2025 година. Најголем попуст е забележан во Италија, за 23,2 проценти, по што следат Шпанија (17,6 проценти) и Грција (16 проценти). Спротивно на тоа, Турција забележа зголемување на цената од 12,9 проценти, а Романија од 6,3 проценти.
На годишно ниво, просечната цена на гасот во ЕУ беше пониска за 3,5 проценти. Меѓу четирите најголеми економии на Унијата, Франција беше единствената каде што цените се зголемија, за 3,7 проценти, пренесува Еуроњуз.рс.
Фото Економија и бизнис
