Европската комисија во Брисел презентираше пакет мерки за зајакнување на технолошкиот суверенитет на ЕУ, со кој сака да ја намали зависноста на Европа од добавувачи надвор од Унијата во клучни области – полупроводници, вештачка интелигенција, облачна инфраструктура, софтвер со отворен код и дигитализација на енергетскиот систем. Еден од централните елементи на пакетот е Законот за чипови 2.0, со кој Комисијата сака да ја зајакне позицијата на Европа во производството и дизајнот на чипови.
Полупроводниците се клучни за развојот на вештачката интелигенција, индустријата, автомобилското производство, енергетиката, центрите за податоци и бројните секојдневни дигитални услуги.
Иако првиот европски закон за чипови стапи на сила во 2023 година, Комисијата вели дека Европа останува многу зависна од трети земји, особено кога станува збор за производство и дизајн на напредни чипови.
Според проценките на Комисијата, компонентите поврзани со вештачката интелигенција би можеле да сочинуваат повеќе од 70 проценти од пазарот на полупроводници до 2030 година.
Новиот предлог треба да го забрза лиценцирањето, да ги поттикне инвестициите, да ја зајакне соработката со партнерите и да ги поврзе европските производители на чипови со секторите што ќе генерираат најголема побарувачка, како што се центрите за податоци, добавувачите на облак и идните гигафабрики за вештачка интелигенција.
Друг голем дел од пакетот е поврзан со инфраструктурата за „облак“ и вештачка интелигенција. Комисијата најавува дека сака да го зголеми капацитетот на центрите за податоци во Европа во следните пет до седум години, а воедно да развива одржливи и иновативни капацитети што би можеле да ја поддржат дигиталната и зелената транзиција.
Ова прашање станува сè поважно бидејќи развојот на вештачката интелигенција бара огромна компјутерска моќ, а со тоа и стабилна енергетска инфраструктура. Затоа, Комисијата најавува единствена европска рамка за проценка на суверенитетот на услугите за облак и вештачка интелигенција, особено кога станува збор за заштита на чувствителни податоци и клучни апликации.
Третиот дел од пакетот е стратегијата на ЕУ за „отворен код“. Комисијата наведува дека има повеќе од три милиони придонеси за отворен код во Европа, а целта е да се искористи оваа база за развој на европски дигитални решенија во области како што се облак, вештачка интелигенција, интернет технологии, сајбер безбедност и полупроводници.
Стратегијата предвидува поголема употреба на решенија со отворен код во јавната администрација, поддршка за стартапи, инвестиции во вештини и зајакнување на безбедноста на дигиталната инфраструктура. Комисијата сака отворениот код да стане една од алатките за намалување на зависноста од големи странски технолошки системи, но и за зајакнување на интероперабилноста и европските стандарди.
„Дигитализација на енергетскиот систем“
Посебен дел од пакетот се однесува на дигитализацијата на енергетскиот систем.
Комисијата предупредува дека растот на дигиталната инфраструктура, особено центрите за податоци, ја зголемува побарувачката за електрична енергија, додека Европа истовремено се соочува со високи цени на енергијата и притисок врз индустриската конкурентност.
Стратешката мапа за дигитализација и вештачка интелигенција во енергетиката треба да овозможи одржливо поврзување на центрите за податоци со енергетската мрежа, подобра размена на енергетски податоци преку границите, побрзо воведување на паметни броила и развој на модели на вештачка интелигенција за енергетскиот сектор врз основа на европски податоци.
Комисијата тврди дека решенијата за дигитална и вештачка интелигенција би можеле да придонесат за поефикасно управување со енергетската инфраструктура, поголема флексибилност на системот и, на долг рок, пониски сметки за потрошувачите.
Европската комисија вели дека целта не е само технолошки развој, туку и зајакнување на европската отпорност, конкурентност и стратешка автономија во време кога глобалната трка во областа на вештачката интелигенција се забрзува, а зависноста од странска инфраструктура станува економско и безбедносно прашање.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, оцени дека Европа „не може да си дозволи“ да зависи од други кога станува збор за технологиите од кои зависат болниците, енергетските мрежи и безбедноста на јавните услуги.
Таа рече дека ЕУ има таленти, истражувачка база, индустрија и единствен пазар, но дека мора да ги претвори овие предности во технолошки суверенитет.
Дел од пакетот сега влегува во законодавна постапка. Предлозите на Европската комисија ќе треба да се договорат со Европскиот парламент и Советот на ЕУ пред да бидат усвоени и да стапат во сила.
Комисијата, исто така, најавува продолжување на работата на планот за претворање на Европа во „континент на вештачка интелигенција“, вклучувајќи повик за гигафабрики за вештачка интелигенција што се очекува во јули, пренесува Н1.
Фото Економија и бизнис
