Во Европа продолжуваат да растат цените за изнајмување на станови. Во многу европски земји, растот на кириите ја надминува општата инфлација, а домаќинствата во Романија и Хрватска се особено погодени од неодамнешните зголемувања на кириите.
Помеѓу вториот квартал од 2025 година и вториот квартал од 2026 година, реалните плаќања за кирија за домување во ЕУ се зголемија за 3%. Инфлацијата на кириите се движеше од нула проценти во Финска до 43,5% во Романија, веднаш по неа следуваше Хрватска со 40,1%, според податоците на Евростат, пишува Euronews.
Општата инфлација во истиот период изнесуваше 9,5% во Романија и 4,8% во Хрватска. Кога ќе се земе предвид инфлацијата, кириите во двете земји се зголемија за повеќе од 30% во реални услови.
Словенија имаше трет највисок раст на кириите во ЕУ од 10%, или малку повеќе од 6% кога се прилагодува на инфлацијата.
Во Хрватска, ненадејниот раст беше „предизвикан од одлуката на локалните власти во главниот град Загреб да ги зголемат цените на кириите за категоријата социјално домување“, според институцијата што ги достави податоците.
Турција има највисока стапка на раст на кириите. Таа изнесува 49,6% на годишна основа помеѓу вториот квартал од 2025 година и вториот квартал од 2026 година.
Кириите, исто така, се зголемија за двоцифрена бројка во Србија, со забележан раст од 12,5%. Зголемување над 5% е забележано и во Бугарија (9,9%), Македонија (9,2%), Исланд (8,6%), Грција (7,5%), Чешка (6,2%), Албанија (6%), Словачка (5,3%), Литванија (5,3%) и Португалија (5,2%).
Меѓу четирите најголеми економии на ЕУ, само Италија со 3,5% беше над просекот на ЕУ од 3%. Инфлацијата на кириите изнесуваше 2,5% во Шпанија, 2,1% во Германија и 1,6% во Франција.
Како и во трите споменати земји, кириите не се зголемија во реални услови во Белгија, Естонија, Финска и Луксембург кога се зема предвид инфлацијата.
Кириите во ЕУ се зголемија за 2,9% помеѓу август 2025 и август 2026 година. Општо земено, ова покажува сличен тренд на промената помеѓу вториот квартал од тие години, освен во Хрватска, каде што годишниот раст во август беше значително помал од 4,3%.
Д-р Нора Телер, истражувач во Метрополитен истражувачки институт во Будимпешта, рече дека факторите што го поттикнуваат растот на кириите вклучуваат економски и демографски фактори, како и ограничувања на страната на понудата.
„Долгите периоди на ниски каматни стапки го охрабруваа задолжувањето за купување имот до пред неколку години, но потоа во 2022 година трошоците за задолжување драматично се зголемија, насочувајќи ги купувачите за прв пат кон приватниот сектор за изнајмување“, рече таа.
Таа, исто така, истакна дека финансиализацијата ги зголемува цените: институционалните инвеститори, фондовите за ризичен капитал, инвестициските фондови за недвижности и сопствениците кои купуваат станови под кирија сè повеќе го гледаат домувањето како финансиска актива, а не како општествено добро.
Фото Економија и бизнис
