Затворањето на Ормускиот теснец поради војната на Блискиот Исток ги зголеми цените на нафтата, гасот и нафтените деривати низ целиот свет, бидејќи околу една петтина од светското производство на нафта и течен природен гас (LNG) поминува низ овој тесен морски премин. Но, танкерите на пат кон големите азиски увозници обично мора да поминат низ друг теснец, кој бележи уште поголем проток на нафта од Ормускиот, пишува словенечки Форбс.
Станува збор за Малајскиот теснец помеѓу островот Суматра во Индонезија и Малајскиот полуостров во Југоисточна Азија. Долг е околу 900 километри, а неговата ширина варира помеѓу 65 и 250 километри. На најтесниот дел, во Сингапурскиот теснец, растојанието помеѓу бреговите е само 2,7 километри.
Тоа е еден од најпрометните поморски патишта во светот, со повеќе од 100.000 бродови што поминале низ него минатата година. Тие транспортираат енергија од Блискиот Исток или суровини од Африка до источноазиските економии како што се Кина, Јапонија и Јужна Кореја.
Во спротивна насока, големи контејнерски бродови со стока од големи азиски земји производители пловат кон европските пазари, а во помала мера, Русија ја испорачува и својата санкционирана нафта во Индија.
Според податоците од американската Агенција за енергетски информации (EIA), во првата половина од минатата година, 23,2 милиони барели нафта дневно поминале низ Малајскиот теснец, што е најголемиот проток меѓу сите тесни грла во светот во поморската трговија со нафта. Ова претставува околу 29 проценти од поморската трговија со нафта. Ормускиот теснец е на второ место со 20,9 милиони барели дневно во истиот период, или околу една четвртина од поморската трговија.
Од тие 23,2 милиони барели, околу 70 проценти е сурова нафта, додека остатокот е деривати и гас. Околу 60 проценти од тој проток доаѓа од земјите од Блискиот Исток кои се членки на ОПЕК, како што се Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт и Ирак. А Иран, и покрај санкциите, извезува нафта која исто така поминува низ овој теснец. Речиси половина (48 проценти) од нафтата што поминува низ Малајскиот теснец оди во Кина.
По воведувањето на европските и американските санкции врз руската нафта, Русија го пренасочи својот извоз кон Кина и Индија, при што дел од испораките за Индија, исто така, минуваат низ Малајскиот теснец. Во првата половина од минатата година, руската нафта сочинуваше околу 2 проценти од вкупниот проток низ теснецот.
Според Меѓународното поморско биро, пиратеријата – вклучувајќи обиди за кражба и киднапирање – претставува закана за танкерите во Малајскиот поморски коридор, при што нападите врз бродови се зголемуваат по 2023 година, особено во близина на Сингапур. Бродовите можат да го избегнат тој премин пловејќи низ теснецот Сунда или Ломбок, или околу целиот индонезиски архипелаг. Алтернатива е нафтоводот што води од Мјанмар до северозападна Кина.
Во првата половина од 2025 година, глобалното производство на нафта изнесуваше околу 104 милиони барели дневно, а 76 проценти од тие количини – речиси 80 милиони барели – стигнаа до клиентите по море. Затоа, безбедните морски патишта се клучни за снабдувањето со енергија.
Во својата анализа, EIA наведува седум клучни тесни грла во поморската трговија со нафта. Освен двата најголеми, тука се и Суецкиот канал (и паралелниот нафтовод Сумед), теснецот Баб ел-Мандеб на јужниот влез во Црвеното Море, Данскиот премин, турскиот Дарданелски теснец и Панамскиот канал. Секој од овие преостанати премини поминува помалку од пет милиони барели нафта дневно, пренесува Н1.
Фото Економија и бизнис
