Секоја година во просек околу 133.500 луѓе ја напуштаат територијата на поранешна Југославија. Ова го покажува базата на податоци на меѓународната организација за економска соработка и развој (ОЕЦД), која го евидентира бројот на луѓе кои емигрирале во една земја во текот на една година.
Иако на национално ниво (освен во Хрватска) нема официјална статистика за бројот на оние кои ја напуштаат земјата, податоците на ОЕЦД за 31 земја покажуваат дека во периодот од 2019 до 2023 година повеќе од 660.000 луѓе ја напуштиле Србија, Хрватска, Црна Гора и Босна и Херцеговина вкупно.
Според овие податоци, водечка земја во однос на одливот на мозоци е Хрватска, која годишно остава околу 47.000 луѓе, односно секој 80-ти жител, бидејќи населението брои околу 3,8 милиони граѓани. Србија годишно губи просечно 43.000 жители, додека околу 40.000 граѓани ја напуштаат Босна и Херцеговина секоја година.
Во 2023 година, генералната секретарка на Советот за регионална соработка, Мајлинда Брегу, објави дека, според проценките, регионот на Западен Балкан ќе изгуби помеѓу четвртина и половина квалификувани и образовани млади граѓани во наредните децении, а како некои од главните причини ги истакна високата стапка на невработеност, сиромаштијата и исклученоста.
Иако миграцијата не е „од вчера“, но експертите посочуваат дека факторите се промениле во последните 30 години.
Демографот Владимир Никитовиќ од Институтот за општествени науки во Белград објаснува за ДВ дека, за разлика од таканаречените фактори на туркање кои некогаш доминирале и првенствено се занимавале со економски причини, денес луѓето се мотивирани и од фактори на задоволство или незадоволство од состојбата на општеството.
Сепак, иако квалитетот на животот е важен фактор, Никитовиќ забележува дека тој варира во зависност од видот на занимањето и дека е тешко да се каже со сигурност дека станал поважен од заработката.
„Кај високообразованите луѓе, кои по правило имаат повисоки очекувања од животот, квалитетот на животот и сите оние фактори што не се исклучиво поврзани со парите или платата се многу високо на листата на приоритети“, вели тој за Дојче веле.
Од друга страна, кај луѓето кои се занимаваат со други занимања, првенствено извршувајќи физички работи, каде што разликите во заработката често се пет или шест пати поголеми отколку кај нас, сосема е логично економскиот фактор да е сè уште клучен. Сè уште е најголемиот дел од луѓето што заминуваат“.
На прашањето како актуелните политички настани влијаат врз мотивацијата на младите луѓе да заминат/останат во земјата, Никитовиќ вели дека тие секако имаат влијание, но многу повеќе се одразуваат во потенцијалот за заминување отколку во самото заминување.
Фото Економија и бизнис
