Цената за изнајмување на супертанкер за нафта на рутите меѓу Блискиот Исток и Азија за прв пат надмина 1,2 милиони долари дневно, зголемувајќи го притисокот врз глобалниот пазар на енергија предизвикан од војната во Иран.
Конфликтот предизвика сериозен недостиг на најголемите танкери за сурова нафта. Секој од нив може да транспортира приближно два милиони барели нафта, но поради нарушувањата во Персискиот Залив, бродовите мора да менуваат рути, да патуваат значително подолги растојанија и да чекаат подолго за да го подигнат товарот.
Цените на превозот меѓу Блискиот Исток и Кина се зголемија повеќе од двојно од крајот на август. Другите рути исто така станаа поскапи, па транспортот на нафта од Бразил до Кина беше за една третина поскап само во изминатата недела.
Ова е драматичен скок во споредба со минатата година, кога дневната изнајмување на супертанкер генерално беше помеѓу 20.000 и 50.000 долари. Дури и пред почетокот на конфликтот, структурниот недостиг на бродови ја зголеми цената на транспортот на нафта од Персискиот Залив на тогаш рекордни 120.000 долари дневно. Денешните цени се десет пати повисоки од таа вредност.
Транспортот повеќе не е секундарен трошок во трговијата со нафта, туку еден од клучните фактори што ја одредуваат конечната цена на енергетскиот производ. Товарот сега сочинува приближно една петтина од трошоците за испорака на сурова нафта до рафинериите, а на одредени рути неговиот удел достигнува помеѓу 20 и 40 проценти.
Како резултат на тоа, цената на нафтата испорачана до азиските рафинерии се искачи на 150 долари за барел, иако барел сурова нафта Брент моментално се тргува по цена од приближно 100 долари. Нафтата е далеку под максималната цена од повеќе од 125 долари забележан во април, но пониската пазарна цена не им носи соодветно олеснување на купувачите бидејќи разликата е покриена со рекордни цени за превоз и осигурување.
Трошокот е дополнително зголемен со премии за осигурување од воен ризик. За бродовите што пловат на Блискиот Исток, тие во некои случаи достигнуваат приближно десет проценти од вредноста на трупот на бродот. Во помалку активните воени зони, таквото осигурување обично е околу три проценти од вредноста или помалку.
Рекордните цени на превозот на тој начин стануваат нов извор на инфлаторен притисок. Дури и ако цената на суровата нафта продолжи да паѓа, скапиот транспорт, осигурување и претовар би можеле да ги одржат цените на дизелот и другите деривати на историски високи нивоа. За Европа, која увезува голем дел од својот дизел, ова значи континуиран притисок врз трошоците за транспорт, индустријата и секојдневниот живот на граѓаните, пренесува Бизнис.ба.
Фото Економија и бизнис
