Обединетите нации предупредија дека светската економија се соочува со една од најслабите години од финансиската криза во 2008 година, а Европа е меѓу најтешко погодените.
Обединетите нации ја намалија својата прогноза за глобален економски раст и ги зголемија проценките за инфлација за оваа година, реагирајќи на кризата на Блискиот Исток и зголемувањето на цените на нафтата.
Економистите на ОН изјавија дека сега се очекува глобалниот БДП да порасне за 2,5 проценти во 2026 година, што е помалку од јануарската проценка од 2,7 проценти, додека во „понеповолно сценарио“ би можел да падне на само 2,1 процент, пренесува Euronews.
Тоа би била една од најслабите стапки на раст во овој век, освен пандемијата на Ковид и глобалната финансиска криза од 2008 година, рече Шантану Мукерџи, директор за економска анализа во Одделот за економски и социјални работи на ОН.
„Не сме блиску до рецесија“, рече тој, но предупреди дека животот би можел да стане потежок за милијарди луѓе и дека некои земји би можеле да видат пад на економската активност.
„Не сите земји ќе доживеат исто ниво на инфлација“, вели тој.
Се предвидува дека глобалната инфлација ќе се искачи на 3,9 проценти оваа година, зголемување од 0,8 процентни поени во однос на јануарската прогноза, пред САД и Израел да започнат воздушни напади врз Иран. Иран одговори со блокирање на Ормутскиот теснец, клучен морски премин за транспорт на нафта, природен гас, ѓубрива и други нафтени производи.
„Зголемените цени на енергијата имаат силно влијание, како и цените на рафинираните производи кои се клучни за индустриското производство и комерцијалниот транспорт“, рече Мукерџи.
Тој нагласи дека не сите земји ќе доживеат исто ниво на инфлација. Во побогатите развиени земји, инфлацијата треба да се зголеми од 2,6 проценти во 2025 година на 2,9 проценти во 2026 година.
Во земјите во развој се очекува забрзување од 4,2 проценти на 5,2 проценти, бидејќи повисоките трошоци за енергија, транспорт и увезена стока го намалуваат реалниот доход на населението.
Според извештајот „Светска економска состојба и перспективи“ за средината на 2026 година, економското влијание од војната со Иран е многу нерамномерно, при што најголемата штета е концентрирана во Западна Азија, регион од 21 арапска држава, вклучувајќи ги и земјите од Персискиот Залив.
Се предвидува дека економскиот раст на регионот ќе падне од 3,6 проценти во 2025 година на 1,4 проценти во 2026 година, „не само поради енергетскиот шок, туку и поради директната штета на инфраструктурата и сериозните прекини во производството на нафта, трговијата и туризмот“.
Во Африка се очекува само мало забавување на просечниот раст, од 4,2 проценти минатата година на 3,9 проценти оваа година. Во Латинска Америка и Карибите, растот треба да забави од 2,5 проценти на 2,3 проценти.
Се предвидува дека американската економија ќе остане „релативно отпорна“, со раст од 2 проценти оваа година, во голема мера во согласност со 2025 година.
Спротивно на тоа, Европа е „поизложена, бидејќи големата зависност од увезената енергија ги оптоварува домаќинствата и компаниите“. Се очекува економскиот раст во ЕУ да забави од 1,5 проценти во 2025 година на 1,1 процент во 2026 година, додека растот на британската економија би можел дополнително да се намали – од 1,4 проценти минатата година на 0,7 проценти оваа година.
Во Азија, разновидните енергетски ресурси на Кина, големите стратешки резерви и владината поддршка обезбедуваат одредена заштита, па затоа се очекува економскиот раст на Кина да забави од само 5 проценти во 2025 година на 4,6 проценти оваа година.
Се предвидува дека Индија ќе остане една од најбрзо растечките големи економии, со раст од 6,4 проценти оваа година, во споредба со 7,5 проценти во 2025 година.
„Прашањето за Кина, исто како и за Индија и другите земји, е колку долго ќе трае овој конфликт и неговите последици, бидејќи сите овие заштитни мерки се јасно ограничени“, рече вишиот економист на ОН, Инго Петерле.
Фото Економија и бизнис
