Економската политика на актуелната администрација на САД беше одлучувачки фактор за милионите Американци кои излегоа на гласачките места на среднорочните избори. Меѓутоа, што може да промени убедливата победа на демократите и освојувањето на мнозинството во двата дома на Конгресот за американската економија, ако Доналд Трамп остане во Белата куќа до крајот на својот мандат?
По почетната неизвесност, берзите реагираа позитивно. Инвеститорите ја поздравија победата на демократите со олеснување, но повеќето економисти не очекуваат брзи промени во економската политика. Но, американските и азиските технолошки компании изгубија стотици милијарди долари пазарна вредност поради остриот пад на берзите, откако резултатите од изборите за Конгресот во САД предизвикаа загриженост за можно забавување на развојот на вештачката интелигенција (ВИ)
Стивен Браун, главен економист за Северна Америка во консултантската фирма „Капитал економикс“, верува дека резултатот од изборите не ги менува значително краткорочните перспективи за економската политика. Причината е едноставна: претседателот сè уште има право на вето, а демократите немаат доволно големо мнозинство за лесно да го поништат.
Некои инвеститори стравуваат дека победата на демократите би можела да ги зајакне барањата за регулирање на секторот за вештачка интелигенција. Ова особено се однесува на центрите за податоци, клучната инфраструктура за развој на технологиите за вештачка интелигенција.
Спротивставувањето на голем дел од локалното население на изградбата на нови центри за обработка на податоци помогна во победата на некои демократски кандидати.
Експертите нагласуваат дека не значи дека развојот ќе биде запрен, но покажува дека идната експанзија би можела да биде побавна и политички покомплицирана. Доколку демократите ја освојат Белата куќа во 2028 година, би имало простор за посериозни промени.
Тогаш би биле можни повисоки даночни стапки за големите компании и најбогатите граѓани, како и построги правила за развој на вештачка интелигенција.
Едно од најважните економски прашања беше царинската политика на Трамп. Според анкетите на јавното мислење, повеќето Американци веруваат дека царините имале негативен ефект врз економијата.
Ова е особено точно за федералните држави кои зависат од извозот или тргуваат силно со Канада. Затоа демократите постигнаа подобри резултати во одредени индустриски важни држави.
Сепак, способноста на Конгресот да ја менува царинската политика останува ограничена. Иако Уставот му дава трговски овластувања на Конгресот, во текот на изминатите децении на претседателите им беа дадени широки овластувања да воведуваат тарифи повикувајќи се на национална безбедност или економски вонредни состојби.
Токму на овој начин Трамп ги воведе повеќето од своите царински мерки. Конгресот сега може да го отежни понатамошното ескалирање на трговските конфликти, но не само да ги укине постојните тарифи.
Едно од прашањата што би можеле да донесат некои промени е политиката кон Иран. Високите цени на енергијата беа важна тема за време на кампањата.
Некои аналитичари проценуваат дека тешкиот пораз на републиканците би можел да го охрабри Трамп да води повнимателна надворешна политика. Пред изборите, претседателот посочи дека не е заинтересиран за дополнително ескалирање на конфликтот со Иран.
Доколку Вашингтон и Техеран постигнат договор, цените на енергијата би можеле да паднат, што директно би влијаело на животниот стандард на американските граѓани.
Аналитичарот на Дојче Банк, Џорџ Саравелос, проценува дека пазарите веќе покажуваат одреден оптимизам кога станува збор за енергетските текови на Блискиот Исток.
И покрај големата победа на демократите, Белата куќа останува најголемата пречка за промени. Сепак, Конгресот сега има можност значително да го зголеми надзорот врз администрацијата.
Сепак, засега само едно е сигурно: гласачите испратија предупредување до Белата куќа, но промената на курсот на американската економска политика нема да биде ниту брза ниту лесна, сметаат економските аналитичари.
Фото Економија и бизнис
