Податоците на ЕЦБ покажуваат дека заедничката валута не значи еднакви услови за финансирање на купување на станови на кредит. Три децении по воведувањето на еврото, цената на купување стан сè уште во голема мера зависи од тоа во која земја живеете.
Според најновите податоци од Европската централна банка за април 2026 година, хрватските граѓани сега можат да добијат станбен кредит со просечна каматна стапка од 2,95 проценти, што ги става меѓу жителите на еврозоната кои плаќаат најниски каматни стапки за купување недвижен имот.
На врвот на листата на најповолни земји, пишува Euronews, е Малта со каматна стапка од само 2,08 проценти. По нив следуваат Бугарија (2,45), Шпанија (2,80), Португалија (2,85), а Хрватска е петта со 2,95 проценти. Словенија има камати од 2,99 проценти. Просечната каматна стапка во еврозоната е 3,43 проценти.
Најскапите кредити се одобруваат во Латвија – 4,18 проценти, по што следат Естонија (4,05) и Литванија (3,88). Германија (3,84 проценти), Белгија и Холандија се исто така над просекот на еврозоната.
Примерот за кредит од 200.000 евра за 20 години покажува колку значат овие разлики во пракса. Со каматна стапка на Малта од 2,08 проценти, месечната рата е околу 1.019 евра. Во Латвија, со каматна стапка од 4,18 проценти, ратата се зголемува на 1.231 евра – повеќе од 200 евра дополнителни трошоци секој месец.
Во текот на периодот на отплата, граѓанин на Латвија би вратил вкупно речиси 295.000 евра во банката, додека заемопримач на Малта би вратил околу 245.000 евра. Разликата е приближно 50.800 евра за истиот износ на кредитот во истата валута.
Иако ЕЦБ утврдува единствена референтна стапка за целата еврозона, цената на станбените кредити сè уште ја одредуваат националните пазари. Една од клучните причини е структурата на кредитот. Во Латвија, Естонија и Финска, повеќе од 93 проценти од новите кредити се одобруваат со променлива каматна стапка – па промените во монетарната политика веднаш се пренесуваат на граѓаните. Просекот во еврозоната е само 15 проценти.
Во Франција, Шпанија и Португалија преовладуваат фиксни каматни стапки, кои им обезбедуваат на граѓаните постабилни рати. Цената е под влијание и на конкуренцијата меѓу банките, помалите пазари со помалку доверители често имаат повисоки каматни маржи, пренесува Пословни дневник.
Фото Економија и бизнис
