Лидерите од Г7 групата се согласија да ја засилат координацијата, со цел да ја намалат зависноста од Кина за критичните минерали, вклучувајќи и планови за заедничко складирање на руди и лансирање нова платформа со проширена улога за Меѓународната енергетска агенција.
Како што пишува Ројтерс, западните сили се тркаат за да ги диверзифицираат резервите на метали од витално значење за одбраната, технологијата и обновливите извори на енергија и да ја намалат зависноста од Кина. Додека трае т.н. „геополитика на минерали“, Македонија се уште не ги користи своите капацитети. Активни се само четири рудници за металични минерални суровини, а низ минатото инвестициите во рудници за критични минерали постојано беа мета на напади. Последно, таква е инвестицијата за рудник за бакар во Иловица на канадската компанија Трафигура. Инвеститорот тогаш соопшти дека кај Иловица и Штука се предвидува да има експлоатација од 10 милиони тони руда годишно. Просечното годишно производство е проектирано на 16 илјади тони бакар. Според количините на руда што ги поседува, рудникот се предвидува да работи околу 23 години. Сепак, инвестицијата сѐ уште не е реализирана.
Во меѓувреме, без да ја именуваат Кина, светските лидери рекоа дека имаат за цел да ја намалат зависноста за минерали од кој било добавувач надвор од Г7 и земјите партнери. Целта е увозот од „трети земји“ да е под 60% до 2030 година, со крајна цел од 50% и тоа „што е можно поскоро“.
„Посветени сме да работиме на воспоставување хармонизирани, интероперабилни механизми… Ова би започнало со два пилот проекти за критичните минерали литиум и никел. Имаме цел да се избегне поткопување на конкурентноста или да се наметнуваат прекумерни трошоци“, истакнаа лидерите во заедничка изјава.
Механизмите подоцна би се прошириле на пет нови минерали секоја година. Сепак, целта од 60% ќе биде голем предизвик, оценуваат аналитичарите, особено во однос на преработените ретки земни метали и магнети, каде што Кина контролира 90% од глобалното производство.
„Соопштението на Г7 е важен сигнал за намерата, но темпото на диверзификација на крајот ќе зависи од тоа дали политичката поддршка ќе се манифестира во реални инвестиции низ синџирот на снабдување“, вели Неха Мукерџи, менаџер за истражување во консултантската компанија Benchmark Mineral Intelligence.
Г7, исто така, ќе воспостави платформа за координирање на политиките, споделување на податоци и одговор на кризи, работејќи со Меѓународната енергетска агенција за следење на пазарите и означување на ризиците. Како што првично објави Ројтерс, платформата ќе се потпира на агенцијата за анализа и „рани предупредувања за нарушувања на пазарот“. Земјите од Г7 и сојузниците се соочуваат со предизвикот да изградат сигурни синџири на снабдување, од рударство до готов производ, што бара инвестиции од милијарди долари. Лидерите рекоа дека институциите за финансирање на развој на Г7 и агенциите за извозни кредити треба да соработуваат, вклучително и со приватниот сектор, за да поддржат проекти и инфраструктура. Досега, земјите објавија 195 проекти од почетокот на 2026 година со инвестиции од 64 милијарди евра.
(комерцијална објава)
