Советот на Комисијата за заштита на конкуренцијата во Србија издаде Упатство со кое подетално се регулира методот на проценка на нефер трговски практики во синџирот на снабдување со земјоделски и прехранбени производи
Документот детално ја разработува примената на Законот за трговски практики и ги специфицира критериумите врз основа на кои Комисијата ќе утврди дали купувачите постапиле спротивно на прописите.
Упатството, објавено во Службен весник, ги класифицира нефер трговските практики во „црната листа“, која вклучува практики забранети во сите околности, потоа практики на „сивата листа“, која може да се примени само ако се исполнети законските услови, како и случаи на комерцијална одмазда против добавувачи.
Што е на црната листа
Меѓу клучните правила е дека купувачите на лесно расипливи земјоделски и прехранбени производи не смеат да склучуваат договори или да вршат плаќање подоцна од 30 дена по завршувањето на периодот на испорака или фактурирање.
За други производи, максималниот рок на плаќање е 60 дена.
Во упатството се нагласува дека овие рокови не можат да се продолжат ниту со согласност на добавувачот, ниту со повикување на деловна пракса или комерцијални причини.
Исто така, забрането е откажување на нарачки за лесно расипливи производи помалку од 30 дена пред договорената испорака, освен во случаи на „виша сила“.
Во секој случај, комисијата ќе процени дали добавувачот имал реална можност да ја пласира стоката на друг клиент или дали пазарниот ризик неоправдано му бил префрлен.
Документот, исто така, детално ја регулира забраната за еднострани измени на договорот, така што купувачите не можат да ги менуваат условите за испорака, количините, цената, начинот на плаќање или други суштински елементи без писмена согласност од добавувачот.
Согласноста дадена под принуда или страв од губење на соработката нема да се смета за доброволна.
„Црниот список“, исто така, вклучува практики како што се барање добавувачите да го финансираат проширувањето или реновирањето на продажната мрежа на трговецот на мало, да ги сносат трошоците за дополнителни контроли на квалитетот за точни производи, да платат за стоки што не успеале откако биле префрлени во сопственост на клиентот или да прифатат мултилатерални компензации и да префрлат долгови на трети страни.
Купувачите исто така не можат да одбијат да го потврдат договорот писмено доколку тоа го побара добавувачот, при што електронската комуникација, нарачките или друга документација од која цената, количината и условите за плаќање се јасно видливи се признаваат како писмен доказ.
Што е на сивата листа
На „сивата листа“ се наоѓаат практики кои се дозволени само под јасно дефинирани услови, вклучувајќи враќање на непродадена стока, наплата за складирање, наплата на надомест за вклучување на производи во понудата, дополнителна промотивна експозиција, маркетиншки активности, обезбедување податоци за продажба и пренесување на трошоците за промоции на добавувачите.
Во сите случаи, купувачот мора да докаже дека услугата всушност била обезбедена, дека добавувачот ја побарал или ја прифатил и дека надоместокот бил соодветен на реалните трошоци.
Упатствата, исто така, наведуваат значително намалување на нарачките за повеќе од 20 проценти во споредба со просечните месечни нарачки или договорените количини, доколку тоа сериозно влијае на производството или доведе до вишок залихи и неискористени капацитети.
Посебно поглавје се однесува на забраната за „комерцијална одмазда“, што вклучува каква било мерка на притисок или казнување на добавувачите за остварување на законски права или одбивање на нефер услови, вклучително и отстранување на производи од понудата, намалување на нарачките, одложување на приемот на стоки и одбивање на маркетиншка поддршка, пренесуваат медиумите во Србија.
Фото Економија и бизнис
