Програмата што започна во Црна Гора во 2022 година под називот „Европа сега“, по што следеше „Европа сега 2“ две години подоцна, би можел да ја доживее и третата фаза „Евро модел“ од јануари следната година.
Според најавите на Владата на Милојко Спајиќ, наскоро ќе бидат донесени закони според кои минималната плата ќе се зголеми од јануари на 1.000 евра за работни места со основно и пониско образование, од сегашните 600 евра.
За работни места со средно образование, минималната плата ќе се зголеми повеќе од двојно, од 600 на 1.250 евра, додека минималната плата за оние со високо образование ќе се зголеми од 800 на 1.400 евра.
Од друга страна, по укинувањето на придонесите за здравствено осигурување во 2022 година, државата сега планира да ги укине придонесите за пензиско осигурување, кои сега изнесуваат 10 проценти.
Од гледна точка на работникот кој работи за минимална плата, изгледа фантастично што добива двојно поголема плата преку ноќ, но се поставуваат прашања во врска со изгубениот приход на државата, како и можностите на бизнисмените да исплаќаат толку зголемени плати.
Според „Подгорички Вијести“, Владата најави укинување на даночната стапка од 12 проценти на данокот на добивка за износи од 100.000 до 1,5 милиони евра. Бизнисите кои остваруваат профит во овој опсег ќе плаќаат данок од 15 проценти.
Исто така, товарот ќе го сносат локалните самоуправи, кои ќе имаат намалени издвојувања од данок на доход, данок на недвижности и надоместоци од игри на среќа.
Државата очекува дека наглото зголемување на платите ќе доведе до зголемување на прометот во трговијата, а со тоа и до зголемување на приходите од ДДВ и акцизи.
Синдикатот на работодавачи на Црна Гора побара итна средба со премиерот, каде што ќе побараат одговори за функционирањето на новата програма.
Упатените истакнуваат дека укинувањето на придонесите за пензиско осигурување тешко дека ќе значи многу за работодавачите кои ќе мора да плаќаат двојно поголеми плати од Нова Година.
Придонесот од 10 проценти на минималната плата од 600 евра е 60 евра, а од 1 јануари работодавачите ќе мора да плаќаат 500 или 600 евра повеќе плата.
Државата, исто така, очекува работодавачите да го пренесат укинувањето на придонесите на зголемување на нето платата на работниците.
Економистите истакнуваат дека зголемената побарувачка поради растот на платите би можела да создаде и инфлаторни притисоци, но со оглед на тоа што Црна Гора претежно увезува стока, тие притисоци нема да бидат преголеми. Од друга страна, тоа ќе влијае на растот на дефицитот на тековната сметка.
Најголемата непозната е како малите бизниси ќе можат да ги платат значително зголемените плати.
Црна Гора нема да биде единствената земја што нема да наплаќа придонеси за здравствено и пензиско осигурување, туку здравството и пензиите се финансираат од буџетот, но во тие земји генерално се исплаќаат некои минимални пензии, додека граѓаните штедат приватно за пензионирање.
Кога програмата „Европа сега“ беше воведена во Црна Гора, минималната плата беше зголемена од 250 на 450 евра или за 80 проценти. Ова влијаеше на растот на просечната плата од околу 530 на 706 евра или за 33,5 проценти.
По ова следеше многу висока стапка на инфлација, која достигна 17 проценти во декември 2022 година, пренесува Данас.
Економскиот аналитичар Предраг Зечевиќ и извршната директорка на Акцијата за социјална правда Инес Мрдовиќ се согласуваат дека евромоделот и зголемувањето на пресметковната вредност на коефициентот би можеле да донесат значително зголемување на платите и животниот стандард. Зечевиќ оценува дека повисоките приходи би ја стимулирале потрошувачката, би ја намалиле нееднаквоста и би можеле да започнат нов економски циклус, додека Мрдовиќ предупредува дека Владата мора истовремено да спречи вештачко зголемување на цените, за да не бидат „изедени“ зголемените плати од инфлацијата и трговските маржи, објави РТЦГ.
Фото Економија и бизнис
