Патувањата − моќна алатка во бизнисот

Патувањата во интерес на бизнисот за мене никогаш не биле само состаноци, саеми и потпишани договори. Тие се начин да видиш како работат подобрите, да ги преиспиташ сопствените навики и да се вратиш дома со нови стандарди.

Во декември 2018 година, на покана на JETRO – Јапонската организација за надворешна трговија, како дел од Коморскиот инвестициски форум на Западен Балкан 6, ја посетив Јапонија. Целта беше да ги претставиме земјите од регионот како можност за инвестиции и економска соработка со јапонските компании.

Но, од тоа патување понесов многу повеќе од деловните контакти.

Јапонија за мене беше еден друг свет. Речиси друга планета.

Од првиот момент ме импресионираа редот, чистотата, дисциплината и почитта кон другиот човек. Сè е означено, сè има свое место, а многу малку работи се оставаат на случајност.

Тоа особено се гледа во нивниот однос кон безбедноста. Еден детал што силно ми остана во сеќавање беше начинот на паркирање. Автомобилите речиси по правило ги паркираат наназад, со предниот дел кон излезот, за во случај на итност да можат веднаш да заминат.

Навидум ситница. Но токму таквите ситници кажуваат многу.

Кај нив безбедноста не почнува кога ќе се појави проблем. Таа е однапред вградена во системот.
Истото го забележав и во фабриките. Униформи, заштитна опрема, кациги, јасно обележани зони, организирани паркинзи, посебни места за велосипеди. Но можеби уште поважно – начинот на комуникација.

Раководител, работник, магационер – позицијата е различна, но почитта во комуникацијата останува.
Токму тука сфатив нешто што и денес ми е важно во водењето на компанија: културата не се создава со големи пароли. Таа се создава преку секојдневното однесување.

Јапонците се скромни и едноставни. Не видов опседнатост со демонстрација на статус. Не им е пресудно кој автомобил го возат или што носат. Многу повеќе внимание посветуваат на работата, редот, обврската и заедницата.

Истото важи и во бизнисот.

Пред да донесат одлука, сакаат да бидат целосно информирани. Ги анализираат деталите, ја следат конкуренцијата и учат од туѓите искуства. Не сакаат непотребен ризик, па затоа преговорите често одат бавно.

Но кога ќе донесат одлука, зад неа има подготовка.

Тоа е голема разлика во однос на културата на импровизација што често ја имаме на Балканот.

Ние често сакаме брзо да одлучиме, а потоа да ги решаваме проблемите. Тие прво се обидуваат да ги предвидат проблемите, па потоа одлучуваат.

Јапонија ме натера и повторно да размислам за тоа што значи продуктивност.

Продуктивноста не е само побрза машина или поголем капацитет. Таа е ред. Стандард. Одговорност. Безбедност. Почитување на времето. Јасна комуникација.

Тоа се илјадници мали нешта што се повторуваат правилно секој ден.

Дури и во храната ја гледате истата филозофија – мали порции, свежа и вкусна храна, едноставност и внимание кон деталите.

Не мора нешто да биде големо за да биде добро. Треба да биде направено како што треба.

Од Јапонија се вратив со многу белешки, но и со листа што треба да подобриме кај нас, во нашата компанија. За мене токму тоа е најголемата вредност на едно бизнис патување.

Не само да гледаш.

Туку да се запрашаш: што од ова можеме да примениме дома?

Не верувам во слепо копирање на туѓи модели. Секоја земја и секоја компанија има своја култура. Но верувам дека мора да учиме од најдобрите.

Од Јапонија има многу што да се научи – за дисциплина, планирање, безбедност, скромност, квалитет и почит.

И токму затоа таа земја кај мене остави толку силна трага.

Можам слободно да кажам дека се вљубив во Јапонија.

Сакам повторно да ја посетам, и повторно. Да ја запознаам подлабоко – нејзината традиција, култура, компании, фабрики и луѓе.

Не за да станеме Јапонија.

Туку за дел од она што таму функционира добро да го претвориме во подобри компании и подобро општество кај нас.

Најдоброто патување не е она од кое се враќаш со најмногу фотографии, туку она од кое се враќаш со нови стандарди.

Пишува: М-р Глигор Цветанов | Генерален Директор на Макпрогрес – Винчини, Виница | Претседател на Клуб Европа и Потпретседател на Стопанската комора
Економија и бизнис, 01 септември 2026