Европската комисија работи на предлози за реформа на процесот на проширување на Европската Унија, со цел да ја врати водечката улога во дебатата што во последните месеци сè повеќе ја обликуваат земјите-членки, но и да го избегне товарот на дискусиите за новите заштитни механизми што паѓа исклучиво врз Црна Гора, која во моментов е најнапредната во процесот на пристапување.
Тројца претставници на Европската Унија потврдија за Еуроњуз дека Европската комисија подготвува предлози за реформа на процесот на проширување на ЕУ со цел повторно да заземе централно место во дебатата што сè повеќе ја насочуваат земјите-членки.
Проширувањето на ЕУ повторно го достигна врвот на политичката агенда, додека Црна Гора се приближува кон последната фаза од преговорите за членство. Во последните недели, земјите-членки презентираа серија неформални документи со предлози за реформа на процесот на пристапување.
Пет од шесте земји-основачи на Европската Унија предложија зајакнување на постојните заштитни мерки за да се спречи демократско назадување и кршење на владеењето на правото – поучено од искуството со Унгарија на премиерот Виктор Орбан.
Германија и Франција презентираа идеи за постепена интеграција на земјите-кандидатки, што би им овозможило на новите членки да почувствуваат одредени придобивки од членството дури и пред неговото формално стекнување.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц претходно предложи воведување статус на „придружно членство“, што, меѓу другото, би обезбедило безбедносни гаранции за Украина.
Земјите-членки сега се подготвуваат за стратешка дебата за реформирање на процесот на проширување на следниот самит на лидерите на ЕУ во октомври.
Пред тој самит, Европската комисија планира да ги презентира своите предлози за повторно преземање на иницијативата – или, барем, да спречи целосно да ја изгуби контролата врз дебатата.
„Видовме придонеси од неколку земји-членки на оваа тема. Европската комисија, исто така, работи на ова прашање. Со нетрпение ја очекуваме претстојната стратешка дебата за проширувањето и реформите на состанокот на Европскиот совет (EUCO) во октомври оваа година“, изјави портпарол на Европската комисија за Еуроњуз.
Конечниот опсег на предлогот сè уште се дискутира на највисоко политичко ниво во рамките на Европската комисија. На почетокот на минатата година, Комисијата требаше да презентира анализа на политиките пред идното проширување – документ што би објаснил како би функционирала Европската Унија со 30 или повеќе членки кога станува збор за буџетот, донесувањето одлуки и внатрешната организација.
Сепак, тој процес беше тивко одложен откако кандидатурата на Украина за членство дополнително ја искомплицира ситуацијата. Во исто време, тоа е исклучително чувствително прашање за европските престолнини, бидејќи се однесува на прераспределбата на политичката моќ и финансиските ресурси во рамките на Унијата.
„Кога станува збор за анализи на политиките пред проширувањето, можеме да додадеме дека интензивно работиме на што е можно поскоро завршување на подготовката на овој документ, со крајна цел да биде што е можно поквалитетен“, рече претставникот на Комисијата.
Зајакнување на заштитните механизми
Најмалку што се очекува е дека предлозите на Европската комисија ќе ја унапредат дискусијата за заштитните механизми што би го спречиле демократското назадување на новите земји-членки по завршувањето на процесот на пристапување.
„Разгледуваме како заштитните механизми би можеле да се вклучат во идните договори за пристапување. Целта е едноставна – да се обезбеди дека обврските преземени за време на преговорите, особено оние поврзани со таканаречените „фундаментални“ работи, ќе се почитуваат дури и по пристапувањето во Европската Унија“, додаде портпаролот на Европската комисија.
Намерата е да се избегне товарот на дискусијата да падне врз Црна Гора, која во моментов е водечки кандидат за 28-та членка на Европската Унија. Откако започна изготвувањето на нејзиниот Договор за пристапување пред неколку недели, постои ризик Црна Гора да стане еден вид полигон за тестирање на правилата според кои ќе се одвива приемот на нови членки во иднина, пренесува Еуроњуз Србија.
Фото Економија и бизнис
