Шведска, која со години се сметаше за симбол на безготовинско општество, почнува да го преиспитува сопствениот модел и да го враќа готовината во фокусот. По долг период во кој дигиталните плаќања речиси целосно ги заменија готовината, следеа првите сериозни сомнежи за одржливоста на системот кој е целосно зависен од електричната енергија, интернетот и технолошката инфраструктура. Ризиците од хакерски напади до потенцијални кризи и прекини на електричната енергија укажуваат дека безготовинското работење може да биде слабост, а не предност.
Затоа Риксбанк сега официјално препорачува граѓаните да чуваат најмалку 1.000 до 5.000 круни во готовина (од 100 до 500 евра) дома, додека во исто време се разгледуваат правила што би ги обврзале трговците во клучните сектори да прифаќаат готовина. Промената во пристапот во една од најдигитализираните економии во Европа отвора пошироко прашање – дали Шведска прва ги сфати границите на безготовинското општество и дали нејзиниот пример е предупредувачки сигнал и за другите земји.
Бојана С. која живее на југот на Шведска за „Политика“ вели дека Швеѓаните добиле такво предупредување како дел од брошури за кризни ситуации што неодамна беа дистрибуирани.
– Сè е ново за Швеѓаните бидејќи тие се земја која никогаш не била во војна и државата се обидува да ги подготви своите граѓани за можни кризни ситуации. Точно е дека готовината станува сè помалку, но сепак се прифаќа во продавниците за храна и аптеките, а не е невообичаено да се плати во готово за некои здравствени услуги ако е полесно за некого. За Швеѓаните, готовината е проблем сама по себе – мора да се складира, обезбеди, префрли, а постои и можност за грабеж.
Готовината не се прифаќа главно во продавници за облека, обувки и неважни продавници. Сепак, каде што работат луѓе од Источна Европа, секогаш е можно да се плати нешто на црно, а ова им одговара и на трговците кои на овој начин избегнуваат плаќање високи даноци.
Во Шведска е забележливо дека бројот на банкомати е намален насекаде за луѓето да подигаат помалку пари, но дека дигитализацијата не се напушта.
Фото Економија и бизнис
