Првиот месец од војната во Иран остави сериозни последици врз економиите на земјите од Персискиот Залив. За овој период уништена беше инфраструктурата и бројните производствени капацитети. Проценетите дневни финансиски загуби во текот на март се 700 милиони долари само од нафта. На долг рок, довербата на инвеститорите и странските работници е изгубена, оценува Иван Николиќ, уредникот на „Макроекономска анализа и трендови“ (MAT) во разгобор за Бизнис.рс.
„Во секоја војна, додека некој губи, некој добива. Постојат проценки дека токму повисоката цена на енергијата ѝ обезбеди на Русија само гореспоменатите 700 милиони долари на дневна основа“, вели Николиќ.
САД се еднаков победник, како и другите земји извознички на нафта кои не се дел од оваа зона погодена од војната, како што се Канада, Австралија, но и помалите, како што се Азербејџан, Казахстан, бидејќи најголемите купувачи на нивната нафта и гас се европските земји.
Затворањето на Ормускиот теснец е директна причина за нарушувањето на цените на многу производи. Вниманието на јавноста првично беше насочено кон енергијата, со оглед на фактот дека земјите од Заливот се познати по неа. Сепак, негативниот ефект од оваа војна врз глобалната економија е далеку поголем.
Според проценките на некои економисти, зголемувањето на цената на нафтата од 10 проценти го намалува глобалниот БДП за малку повеќе од 0,1 процент со истовремено зголемување на глобалната инфлација за 0,2 процентни поени. Влијанието е асиметрично, при што најмногу страда Европа, по што следат Јужна и Југоисточна Азија.
„Истовремената блокада на двата поморски коридори само би ја одвела Европа во економска катастрофа. Доцнењето и повисоките трошоци за транспорт дополнително би ја зголемиле цената на увезената стока. Недостатокот би бил неизбежен. На среден рок, би имало преместување на логистиката и ново рекомпонирање на синџирите на снабдување. Веројатно, трајно зголемување на трошоците за глобална трговија“, смета уредникот на МАТ.
Според него, војната веќе генерирала инфлаторни притисоци во многу земји уште во првиот месец. Во март, во Еврозоната беше измерена највисока инфлација од јануари 2025 година. Меѓу најголемите економии на Еврозоната, инфлацијата значително се забрза во Германија (2,8 проценти на годишно ниво во споредба со 2 проценти во февруари), Франција (1,9 проценти наспроти 1,1 процент), Шпанија (3,3 проценти наспроти 2,5 проценти).
Во март 2026 година, растот на цените во САД беше силно под влијание на енергетската криза предизвикана од конфликтите на Блискиот Исток, па затоа се очекува инфлацијата да се зголеми за уште еден процентен поен од 2,4 проценти во февруари, објави Бизнис.рс.
Фото Економија и бизнис
