Цените на храната и безалкохолните пијалоци се зголемија во просек за 34 проценти во Европа и Европската Унија помеѓу август 2021 и август 2026 година. Според податоците на Евростат анализирани од Euronews Business, највисоко зголемување е забележано во Унгарија, каде што цените се зголемија за 57 проценти, по што следат Бугарија со 54 и Романија со 53 проценти. Најниско зголемување на цените на храната и безалкохолните пијалоци е забележано во Кипар (од 21 процент). Меѓу 35-те европски земји вклучени во пошироката споредба, зголемувањето беше најмало во Швајцарија, каде што изнесуваше пет проценти.
Во Словенија, цените се зголемија за 35 проценти, што е малку над просекот на ЕУ. Во Хрватска за 43, во Италија за 30 и во Австрија за 32 проценти.
Посебен случај е Турција, каде што цените на храната и безалкохолните пијалоци се зголемија за 752 проценти за пет години. „Еуроњуз“ го припишува растот на Турција на продолжениот период на висока инфлација, која беше поттикната и од острата девалвација на лирата. Цените беа поттикнати од поскапите увезени стоки и производствени инпути, делумно поради монетарната политика која се базираше на намалување на каматните стапки до 2023 година и покрај високата инфлација.
Минималните плати, исто така, се зголемија во повеќето од 26-те споредени европски земји. Во Унгарија, законската минимална плата во локална валута се зголеми за 93 проценти, во Германија за 46, во Шпанија за 29 и во Франција за 20 проценти. Зголемувањето беше уште поизразено во Турција, каде што минималната плата се зголеми за 823 проценти. Таа, исто така, се зголеми повеќе од двојно во Србија, за 103 проценти, и во Црна Гора, за 102 проценти.
Во Словенија, бруто минималната плата се зголеми за 45 проценти, а во Хрватска за 86 проценти. Италија и Австрија немаат законска минимална плата.
Euronews пресмета колку храна може да купи работник со една бруто минимална плата во август 2021 година и колку во август 2026 година. Пресметката не ги зема предвид даноците, киријата и другите трошоци за живот и затоа не го прикажува вкупниот расположлив приход на едно домаќинство.
Во Малта, работник со минимална плата во 2021 година можеше да купи 100 споредливи кошници со храна, но пет години подоцна само 94, што е пад од шест проценти. Во Шпанија, загубата беше пет проценти, а во Франција, четири проценти.
Најголемо зголемување на куповната моќ е забележано во Србија и Црна Гора, каде што количината на храна што може да се купи со минимална плата се зголемила за 37 проценти. Куповната моќ на храната, исто така, се зголемила за повеќе од една петтина во Хрватска, Албанија, Романија, Унгарија, Бугарија и Литванија. Се зголемила за десет проценти во Ирска, девет проценти во Германија, седум во Грција, шест во Белгија и Холандија и три проценти во Португалија.
Во Турција, и покрај исклучителната инфлација, куповната моќ на минималната плата во однос на цените на храната се зголемила за осум проценти. Платите се зголемиле за 823 проценти, а цените на храната за 752 проценти, но разликата помеѓу овие стапки сама по себе не укажува на промена на реалната куповна моќ. Според Еуроњуз, минималната плата во Турција заостанувала зад растот на цените на храната некое време во 2021 и 2022 година, а од јануари 2024 година, нејзиниот раст останал повисок од растот на цените на храната.
Фото Економија и бизнис
