Војната на Блискиот Исток ќе доведе до повисока инфлација и побавен глобален раст, изјави директорката на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, пред планираното објавување на своите глобални економски прогнози.
Војната предизвика најголемо нарушување на глобалните резерви на енергија, откако иранската блокада на Ормускиот теснец, кој транспортира една петтина од светската нафта и гас, го запре производството на милиони барели нафта. Дури и ако конфликтот се реши брзо, ММФ ќе ја намали својата прогноза за економски раст и ќе ги зголеми прогнозите за инфлација, изјави директорката на ММФ, Кристалина Георгиева.
Се очекува војната да доминира во дискусиите меѓу финансиските претставници од целиот свет на пролетните состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон следната недела. На 14 април Фондот треба да објави серија сценарија, а кон крајот на март веќе сигнализираше за можно намалување на своите прогнози, наведувајќи го асиметричниот шок од војната и построгите финансиски услови.
Георгиева рече дека без војната, ММФ очекува мало подобрување на својата проекција за глобален раст од 3,3 проценти во 2026 година и 3,2 проценти во 2027 година, бидејќи економиите продолжуваат да се опоравуваат од пандемијата.
Георгиева, исто така, истакна дека војната ги намали глобалните залихи на нафта за 13 проценти, а ефектот се прелева во испораките на нафта и гас и поврзаните синџири на снабдување како што се хелиум и ѓубрива.
Дури и брзото завршување на непријателствата и брзото закрепнување ќе резултира со „релативно мало“ намалување на прогнозата за раст и зголемување на прогнозата за инфлација, додаде таа, и ако војната продолжи, ефектот врз инфлацијата и растот ќе биде поголем.
Сиромашните, ранливи земји без резерви на енергија ќе бидат најтешко погодени, додаде Георгиева, истакнувајќи дека многу земји имаат малку или воопшто немаат фискален простор за да им помогнат на своите популации да издржат зголемување на цените предизвикано од војната, што пак го зголемува ризикот од социјални немири.
Георгиева рече дека некои земји веќе побарале финансиска помош, но не ги именувала. Таа рече дека ММФ би можел да прошири некои постоечки програми за кредитирање за да ги задоволи потребите на земјите, а дури 85 проценти од членовите на ММФ се увозници на енергија.
Распространетите субвенции за енергија не се решение, додаде таа, повикувајќи ги креаторите на политиките да избегнуваат владини плаќања што би можеле дополнително да ги поттикнат инфлациските притисоци.
Влијанието е асиметрично, при што земјите што увезуваат енергија се најтешко погодени, но дури и извозниците на енергија како Катар ги чувствуваат ефектите од иранските напади врз нивните производствени капацитети.
Катар очекува период од три до пет години за да врати 17 проценти од своето производство на природен гас поради штетата, рече Георгиева, додека Меѓународната агенција за енергија објави дека 72 енергетски капацитети биле оштетени во војната, од кои една третина претрпеле значителна штета.
„Дури и ако војната заврши денес, сепак ќе има негативно влијание врз остатокот од светот“, предупреди таа.
Меѓу другото, Светската програма за храна (WFP) кон средината на март изјави дека милиони луѓе ќе се соочат со акутен глад ако војната продолжи до јуни. Георгиева рече дека ММФ сè уште не гледа криза со храна, но дека може да се случи ако се нарушат испораките на ѓубрива, пренесува Индекс.
Фото Економија и бизнис
