Бизнис
Скриените димензии на квалитетните работни места: Дали вашата компанија нуди вистинска вредност за вработените?
Ивана Дојчиновска Стојановиќ | Авторот е консултант за менаџирање со човечки ресурси, ЧР-лидер, кариерен советник, член на УО на Македонската асоцијација за човечки ресурси и член на УО на Асоцијацијата на советници за развој на кариера
Економија и бизнис | печатено издание | 15 март 2025г.
Дали вие би ја избрале вашата компанија како работно место доколку денес баравте работа?
Работното место е повеќе од канцелариски простор и плата. Компаниите често го гледаат работниот однос како трансакција – „нудиме добра плата и бонуси, очекуваме лојалност и резултати“. Но, ако беше толку едноставно, зошто некои компании имаат проблем со задржување на добрите вработени, дури и кога плаќаат повеќе?
Одговорот лежи во нешто подлабоко – во балансот меѓу тоа што го нуди компанијата и тоа што го очекува секој поединечен вработен. Секој работен однос е уникатен договор меѓу вработениот и организацијата – не формално на хартија, туку во секојдневните стотици интеракции меѓу двете страни. Со секој нов вработен, компанијата влегува во нов и поинаков, комплексен, двонасочен однос каде што и двете страни имаат свои очекувања, вредности и визии за иднината. Згора на сè, односот меѓу организацијата и вработениот е динамичен, тој се менува и се обликува со текот на времето онака како што се менуваат целите, организацијата и вработениот.
Квалитетното работно место во вашата компанија не значи исто за секого и во секој фаза од неговата кариера. Секој вработен има различни очекувања од работата – некој сака поголема автономија, друг стабилност, трет напредок. Сепак, и покрај индивидуалните разлики, постојат универзални фактори што ги дефинираат квалитетните работни места. Без нив, најталентираните луѓе заминуваат, а остануваат само оние кои мора да останат.
Квалитетот на работните места во вашата компанија е специфична комбинација од неколку видливи и неколку не толку брзо воочливи димензии.
Површински димензии: Што ги привлекува вработените?
Некои карактеристики на квалитетните работни средини се очигледни – платата, придобивките, флексибилноста, имиџот на компанијата, локацијата, модерното работно опкружување. Тоа се факторите кои се јавно познати и по кои вработените најчесто ве бираат како работодавач. Овие димензии ги пишувате во огласите за вработување, можете да ги мерите, да ги споредувате, да се рангирате по нив со конкурентите на пазарот на трудот.
Површинските фактори се важни, но не гарантираат ангажираност и лојалност. Често луѓето ја прифаќаат работата поради нив, но ја напуштаат поради нешто сосема друго – длабинските, скриените димензии на вашето работно опкружување.
Скриени димензии: Што ги задржува вашите вработени?
Скриените димензии на квалитетните работни места се вкоренети во начините на кои се комуницираат, се прават, се оценуваат, се поддржуваат, се пофалуваат и се наградуваат работите. Со еден збор, тие се „печат“ на културата на вашата компанија. Еве што конкретно очекуваат од неа вашите вработени:
1. Психолошка сигурност – простор во кој вработените се осмелуваат да зборуваат и да бидат „свои“
Вработените се најангажирани и најиновативни кога чувствуваат дека можат да споделат идеи, да поставуваат прашања и да пријават проблеми без страв од осуда или од последици. Кога нема психолошка сигурност луѓето молчат, се повлекуваат и избегнуваат ризици – а со тоа губи целата организација.
2. Автономија – слобода да одлучуваат и да влијаат
Луѓето сакаат да имаат одредено ниво на контрола врз тоа како ја извршуваат својата работа. Автономијата не значи отсуство на структура, туку слобода во рамките на јасно дефинирани очекувања. Кога луѓето имаат простор за носење одлуки тие стануваат посвесни за одговорноста што ја носат – и се помотивирани да дадат најдобри резултати.
3. Доверба – основата на секој успешен тим
Без доверба, секој процес станува потежок, односите се напнати, а комуникацијата ограничена. Вработените треба да чувствуваат дека нивните менаџери им веруваат, дека не се контролирани на секој чекор и дека нивната работа се вреднува. Довербата поттикнува искреност, соработка и меѓусебно почитување во секој тим.
4. Јасност на улогата – да знаеш што точно се очекува од тебе
Кога вработените не се сигурни за своите одговорности, приоритети и цели, неизбежно се појавуваат стрес и несигурност. Јасната улога носи стабилност и овозможува секој да ја извршува работата без двоумење. Луѓето не сакаат постојано да погодуваат што треба да прават – тие сакаат структура која ги насочува, но не која ги задушува.
5. Повисока цел и смисла – Зошто ова што го правам е важно?
Работата не е само средство за плата – таа е дел од пошироката слика на животот. Кога вработените ја разбираат смислата на својата работа и нејзиното влијание тие не гледаат на задачите како на обична рутина, туку како на нешто значајно. Компаниите што јасно комуницираат зошто нивната работа има вредност создаваат вработени кои се вистински ангажирани.
6. Личен и кариерен раст – можност да стануваш подобра верзија од себе
Секој сака да напредува, да учи и да се подобрува. Доколку работното место не нуди можности за раст – преку нови предизвици, обуки или унапредувања – луѓето почнуваат да чувствуваат стагнација. А ако нема развој, следниот чекор е заминување.
7. Заемна почит и правичност – чувството дека си вреднуван
Почитта не е само љубезна комуникација и мирен тон. Таа значи фер третман, транспарентност и еднакви можности за сите. Луѓето имаат остра перцепција за тоа дали се третирани праведно или не. Доколку некои добиваат привилегии, а други се игнорирани, незадоволството тивко се шири, а мотивацијата исчезнува.
8. Баланс меѓу работата и животот – слободата да се биде човек, не само работник
Современите вработени не сакаат работа што ќе им го проголта целиот живот. Компаниите што разбираат дека нивните луѓе имаат семејства, интереси и приватни обврски создаваат лојални тимови. Флексибилноста во работното време, разумните очекувања и културата на поддршка ги зголемуваат и продуктивноста и задоволството од работата.
Квалитетното работно опкружување не се гради преку ноќ, ниту со еднократни иницијативи; тоа е процес што бара свесен и долгорочен ангажман. Компаниите што навистина сакаат да ги задржат и да ги мотивираат своите луѓе мора да инвестираат во менаџерските вештини, да поставуваат здрави системи и структури и, најважно од сè, да создадат култура во која вработените се чувствуваат вреднувани, слушнати и поттикнати да го дадат најдобро од себе. Обезбедувањето квалитетно работно место за секого бара голема посветеност и проактивно занимавање со вработените. (Патем, ако сè уште немате силна функција за менаџирање човечки ресурси, крајно време е да ја формирате и да ја зајакнете.)
Дали вашата компанија нуди квалитетно работно место?
И... што ако утре треба да се вработите во вашата компанија? Дали би ја избрале?